Kiểm soát nồng độ glucose trong máu là chiếc chìa khóa sống còn giúp duy trì một cơ thể khỏe mạnh và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường lên tim, mắt, thận và hệ thần kinh. Đối với cả người khỏe mạnh lẫn bệnh nhân đang điều trị, việc nắm vững bảng chỉ số đường huyết chuẩn quốc tế giúp người bệnh chủ động tự theo dõi sức khỏe tại nhà, điều chỉnh kịp thời chế độ ăn uống, tập luyện cũng như dùng thuốc đúng liều lượng. Dưới đây là hệ thống số liệu đường huyết chuẩn được Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) và Bộ Y tế cập nhật mới nhất.

Bảng Chỉ Số Đường Huyết Chuẩn Y Khoa Cho Từng Đối Tượng

Để thuận tiện cho việc tra cứu và đối chiếu nhanh kết quả đo (bằng máy đo cá nhân hoặc xét nghiệm máu tĩnh mạch), các chuyên gia nội tiết phân loại các mốc nồng độ glucose theo bảng số liệu chuẩn sau:

Bảng Chỉ Số Đường Huyết Thực Phẩm Chuẩn Y Khoa

Bảng chỉ số đường huyết thực phẩm (Glycemic Index – GI) là thước đo tốc độ làm tăng nồng độ glucose trong máu sau khi dung nạp các loại thức ăn chứa carbohydrate so với thực phẩm chuẩn (thường là glucose nguyên chất với điểm số 100). Việc phân loại thực phẩm theo thang điểm GI giúp người bệnh tiểu đường và người thừa cân chủ động lựa chọn các món ăn kiểm soát đường huyết ổn định, ngăn ngừa hiện tượng đường huyết tăng vọt sau bữa ăn:

Bảng Chỉ Số Đường Huyết Và Mục Tiêu Kiểm Soát Cho Người Tiểu Đường

Đối với bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường tuýp 1 hoặc tuýp 2, mục tiêu duy trì đường huyết sẽ linh hoạt hơn nhằm tránh nguy cơ tụt đường huyết đột ngột:

Bảng Chỉ Số Đường Huyết Thai Kỳ Dành Cho Phụ Nữ Mang Thai

Phụ nữ mang thai từ tuần thứ 24 đến 28 thường được chỉ định làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) với 75g đường để tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Chỉ cần 1 trong 3 chỉ số vượt ngưỡng sau đây là đã được chẩn đoán mắc bệnh:

Công Thức Quy Đổi Giữa Hai Đơn Vị Đo Đường Huyết mmol/L Và mg/dL

Hiện nay các dòng máy đo đường huyết cá nhân và phiếu xét nghiệm tại các bệnh viện thường sử dụng song song hai đơn vị đo. Để tự quy đổi dễ dàng, người bệnh áp dụng hệ số chuẩn:

• Chuyển đổi từ mmol/L sang mg/dL: Lấy chỉ số mmol/L nhân với hệ số 18. Ví dụ: 5.5 mmol/L x 18 = 99 mg/dL.
• Chuyển đổi từ mg/dL sang mmol/L: Lấy chỉ số mg/dL chia cho hệ số 18. Ví dụ: 126 mg/dL / 18 = 7.0 mmol/L.

Ý Nghĩa Sống Còn Của Chỉ Số Đường Huyết HbA1c

Bên cạnh việc đo đường huyết mao mạch tức thời, xét nghiệm chỉ số HbA1c (Hemoglobin bị glycate hóa) được coi là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán và theo dõi điều trị đái tháo đường:

• Phản ánh bức tranh đường huyết trong 2 đến 3 tháng: Do hồng cầu có đời sống trung bình 120 ngày, lượng glucose gắn vào hemoglobin phản ánh trung thực mức đường huyết trung bình của bệnh nhân suốt 8 – 12 tuần vừa qua, không bị chi phối bởi bữa ăn gần nhất hay tâm lý lo âu.
• Bảng phân loại mức độ an toàn của chỉ số HbA1c:
  • Dưới 5.7%: Người hoàn toàn bình thường, nguy cơ chuyển hóa tốt.
  • Từ 5.7% đến 6.4%: Giai đoạn tiền đái tháo đường, cảnh báo nguy cơ cao cần can thiệp dinh dưỡng lập tức.
  • Từ 6.5% trở lên: Xác định mắc bệnh đái tháo đường.
  • Trên 8.0%: Kiểm soát đường huyết kém, nguy cơ cao xảy ra các biến chứng cấp và mạn tính trên mạch máu và đáy mắt.

Hướng Dẫn Kỹ Thuật Đo Đường Huyết Tại Nhà Chuẩn Xác Nhất

Nhiều trường hợp kết quả đo bị sai lệch do người bệnh thao tác không đúng quy chuẩn y tế. Hãy thực hiện theo các bước sau:

• Thời điểm lấy máu lý tưởng: Đo vào buổi sáng sớm ngay sau khi thức dậy và chưa ăn uống bất kỳ thứ gì (kể cả cà phê hay sữa); hoặc đo đúng mốc 2 giờ tính từ miếng ăn đầu tiên của bữa chính.
• Vệ sinh sạch sẽ và làm khô bàn tay: Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm sạch, lau khô hoàn toàn bằng khăn sạch. Nếu dùng bông cồn sát khuẩn, phải đợi cồn bay hơi khô hẳn mới bấm kim để tránh làm loãng giọt máu.
• Kỹ thuật lấy giọt máu tròn đầy: Lắp kim chích vào bút bấm; bấm ở mép cạnh bên của đầu ngón tay (vùng này ít dây thần kinh cảm giác nên ít đau hơn vùng chính giữa vân tay); dùng tay vuốt nhẹ từ gốc ngón tay lên để tạo thành một giọt máu tròn đầy, đặt que thử chạm vào giọt máu để máy tự hút.
• Ghi chép nhật ký đường huyết cẩn thận: Lưu lại chỉ số đo kèm ngày giờ, thời điểm đo (trước ăn hay sau ăn) và ghi chú các món ăn đặc biệt để bác sĩ tiện theo dõi, điều chỉnh liều thuốc hạ đường huyết.

Những Biện Pháp Khoa Học Giúp Ổn Định Chỉ Số Đường Huyết

Để đưa các con số trong bảng chỉ số đường huyết trở về ngưỡng an toàn tự nhiên, người bệnh cần thiết lập lối sống khoa học:

• Cắt giảm tinh bột tinh chế và đường nhanh: Hạn chế ăn cơm trắng, bánh mì trắng, nước ngọt có gas, bánh kẹo ngọt; thay thế bằng tinh bột hấp thu chậm giàu chất xơ như gạo lứt, yến mạch, các loại đậu hạt nguyên cám.
• Tăng cường rau xanh trong mỗi bữa ăn: Ăn một bát rau luộc trước khi ăn cơm và thức ăn giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate vào máu, ngăn chặn hiện tượng đường huyết tăng vọt sau ăn.
• Duy trì vận động thể chất đều đặn: Đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội từ 30 – 45 phút mỗi ngày giúp tế bào cơ bắp tăng độ nhạy với hormone insulin, tiêu thụ bớt lượng đường dư thừa trong máu.
• Tuân thủ dùng thuốc đúng giờ: Không tự ý bỏ thuốc hạ đường huyết hoặc ngưng tiêm insulin khi thấy chỉ số vừa giảm về mức đẹp, vì bệnh đái tháo đường là bệnh mạn tính cần kiểm soát liên tục.

Câu Hỏi Thường Gặp

Chỉ số đường huyết lúc đói bao nhiêu là bình thường

Đối với người khỏe mạnh không mang thai, chỉ số đường huyết lúc đói (sau khi nhịn ăn ít nhất 8 tiếng qua đêm) nằm trong khoảng từ 3.9 đến 5.5 mmol/L (tương đương 70 đến 99 mg/dL) là bình thường và an toàn.

Đường huyết sau ăn 2 giờ bao nhiêu là bị tiểu đường

Nếu sau khi ăn 2 giờ mà kết quả đo đường huyết đạt từ 11.1 mmol/L (tương đương ≥ 200 mg/dL) trở lên trong các lần kiểm tra khác nhau, người bệnh đã đủ tiêu chuẩn chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường thực sự và cần can thiệp điều trị y khoa.

Chỉ số đường huyết hạ xuống dưới 70 mg/dL phải xử lý thế nào

Khi đường huyết tụt xuống dưới 3.9 mmol/L (70 mg/dL), người bệnh sẽ xuất hiện triệu chứng run rẩy tay chân, vã mồ hôi, tim đập nhanh, hoa mắt. Cần áp dụng ngay quy tắc 15: Uống ngay nửa ly nước đường, ngậm 3 – 4 viên kẹo ngọt hoặc uống 1 hộp sữa tươi có đường (chứa khoảng 15g carbohydrate nhanh), sau đó nằm nghỉ 15 phút rồi đo lại đường huyết.

Nguồn Tham Khảo Uy Tín:

Glycemic Index Research and GI News

GLYCEMIC INDEX CHART