Các loại đạm truyền tĩnh mạch được chia thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên nồng độ và mục đích điều trị, bao gồm: đạm bổ sung dinh dưỡng tiêu chuẩn (như Aminoplasmal, Alvesin), đạm đặc hiệu cho bệnh lý gan (Aminoleban, Morihepamin), đạm đặc hiệu cho bệnh lý thận (Nephrosteril, Kidmin) và các túi dịch dinh dưỡng hỗn hợp 3 trong 1 (Kabiven). Việc phân loại và lựa chọn đúng dòng đạm truyền đóng vai trò quyết định đến hiệu quả phục hồi và tính an toàn tính mạng của người bệnh.

1. Đạm truyền tĩnh mạch là gì?

Trong ngôn ngữ đại chúng, người dân thường gọi các dung dịch nuôi dưỡng này là “truyền đạm”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, protein chuỗi dài không thể truyền trực tiếp vào mạch máu vì sẽ gây ra phản ứng đào thải và sốc phản vệ ngay lập tức.

Do đó, các loại đạm truyền tĩnh mạch thực chất là dung dịch tổng hợp các acid amin tinh khiết (đơn phân cấu tạo nên protein). Khi được đưa trực tiếp vào tĩnh mạch, cơ thể sẽ hấp thu ngay lập tức để tổng hợp protein cho mô, cơ, hỗ trợ chữa lành tổn thương và cung cấp năng lượng mà không cần thông qua quá trình tiêu hóa ở dạ dày và ruột.

2. Phân loại các loại đạm truyền tĩnh mạch phổ biến hiện nay

Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, thể trạng và bệnh lý nền của người bệnh, các bác sĩ sẽ chỉ định một trong các nhóm dung dịch đạm truyền sau:

2.1. Nhóm đạm truyền tĩnh mạch tiêu chuẩn (Bổ sung dinh dưỡng tổng hợp)

Đây là nhóm dung dịch chứa đầy đủ các acid amin thiết yếu và không thiết yếu với tỷ lệ cân đối, thường được chỉ định cho người bị suy nhược cơ thể nặng, sụt cân, hoặc bệnh nhân hậu phẫu khó ăn uống.

• Các sản phẩm phổ biến: Aminoplasmal (5%, 10%), Alvesin, Anpled, Amiglyma.
• Tác dụng: Tái tạo các mô bị tổn thương, bù đắp lượng protein thiếu hụt do dinh dưỡng kém.

2.2. Nhóm đạm đặc hiệu cho người bệnh gan

Mô hình acid amin ở bệnh nhân suy gan hoặc xơ gan bị xáo trộn mạnh (tăng các acid amin vòng thơm, giảm acid amin mạch nhánh), dễ dẫn đến hôn mê gan (bệnh não gan). Do đó, nhóm đạm này được thiết kế với hàm lượng acid amin mạch nhánh (BCAA) cao và cắt giảm tối đa các acid amin vòng thơm.

• Các sản phẩm phổ biến: Aminoleban, Morihepamin.
• Tác dụng: Cung cấp dinh dưỡng an toàn cho người suy gan, hỗ trợ giải độc gan và ngăn ngừa biến chứng hôn mê gan.

2.3. Nhóm đạm đặc hiệu cho người bệnh thận

Bệnh nhân suy thận có khả năng đào thải urê (sản phẩm chuyển hóa của đạm) rất kém. Nhóm đạm thận được công thức hóa đặc biệt, chỉ chứa các acid amin thiết yếu và nồng độ nitơ thấp để cơ thể tái sử dụng urê nội sinh, giảm tải cho cầu thận.

• Các sản phẩm phổ biến: Nephrosteril, Kidmin.
• Tác dụng: Nuôi dưỡng cơ thể nhưng không làm tăng chỉ số BUN (Blood Urea Nitrogen) và Creatinine trong máu.

2.4. Túi dịch dinh dưỡng hỗn hợp

Đây là các túi dịch kỹ thuật cao được chia làm nhiều ngăn (thường là 3 ngăn riêng biệt), chứa đồng thời: Acid amin (đạm), Glucose (đường) và Nhũ tương chất béo (lipid). Khi sử dụng, nhân viên y tế sẽ bóp thông các ngăn để trộn đều dung dịch.

• Sản phẩm phổ biến: Kabiven, Olimel.
• Tác dụng: Cung cấp dinh dưỡng tĩnh mạch toàn diện cho bệnh nhân nằm hồi sức tích cực (ICU) hoặc nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường truyền.

3. So sánh các loại đạm truyền tĩnh mạch

Xem Thêm:

• Dịch vụ truyền đạm tại Cần Thơ – Phòng khám Gia Phước
• Có Nên Truyền Đạm Cho Người Suy Nhược Cơ Thể? Lưu Ý Quan Trọng Từ Bác Sĩ

4. Chỉ định và chống chỉ định khi sử dụng đạm truyền

Dù cơ thể mệt mỏi đến đâu, việc đưa các loại đạm truyền vào tĩnh mạch bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc lâm sàng:

Trường hợp được chỉ định

• Người bệnh bị suy kiệt, không thể ăn bằng đường miệng trong thời gian dài (trên 5 ngày).
• Bệnh nhân bị bỏng nặng, mất một lượng lớn protein qua bề mặt da.
• Người có hội chứng kém hấp thu ruột nặng, ung thư đường tiêu hóa.

Trường hợp chống chỉ định (Tuyệt đối không truyền)

• Người có tiền sử dị ứng hoặc sốc với bất kỳ thành phần acid amin nào trong dịch truyền.
• Bệnh nhân bị suy tim sung huyết cấp tính (nguy cơ gây quá tải tuần hoàn, phù phổi cấp).
• Người bị suy thận nặng nhưng chưa được lọc máu (trừ khi dùng dòng đạm thận chuyên biệt dưới sự kiểm soát chặt chẽ).
• Tình trạng rối loạn chuyển hóa acid amin bẩm sinh.

5. Quy trình kiểm soát an toàn khi truyền đạm tại Đa khoa Gia Phước

Việc sử dụng dịch truyền tĩnh mạch cần được thực hiện tại các cơ sở y tế chính quy để phòng ngừa tai biến. Tại Phòng Khám Đa Khoa Gia Phước (57 Hùng Vương, P. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ), quy trình truyền đạm cho bệnh nhân được chuẩn hóa theo các bước:

1. Thăm khám và cận lâm sàng: Bác sĩ đo các chỉ số sinh tồn (huyết áp, mạch, nhiệt độ), khai thác tiền sử bệnh nền và chỉ định xét nghiệm máu (kiểm tra chức năng gan, thận, điện giải) để chọn đúng loại đạm.
2. Chuẩn bị y tế vô trùng: Sát khuẩn vùng tiêm, sử dụng bộ dây truyền chống bám dính và kim bướm dùng một lần. Bác sĩ tính toán tốc độ nhỏ giọt chính xác (thường truyền rất chậm, từ 20 – 30 giọt/phút để cơ thể hấp thu từ từ).
3. Giám sát ca truyền liên tục: Điều dưỡng túc trực tại phòng bệnh xuyên suốt quá trình truyền (khoảng 3 – 4 tiếng) để kịp thời phát hiện và xử lý các phản ứng phụ như lạnh run, nổi mề đay hoặc thay đổi huyết áp.

 Mọi thắc mắc hay cần tư vấn khám chữa bệnh, đặt lịch, người dân có thể liên hệ đến Phòng Khám Đa khoa Gia Phước theo số điện thoại 0966.332.352.

 Địa chỉ phòng khám Đa Khoa Gia Phước: 57 Hùng Vương, P. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ.

6. FAQ – Giải đáp thắc mắc thường gặp

1. Chi phí truyền các loại đạm này khoảng bao nhiêu?

Giá thành một ca truyền đạm bao gồm giá chai dịch truyền (đạm nội địa thường rẻ hơn đạm nhập khẩu của Đức, Pháp), vật tư y tế và công khám, theo dõi của điều dưỡng. Mức giá thường dao động từ 250.000đ đến 600.000đ/lượt. Đối với các dòng túi 3 ngăn kỹ thuật cao, chi phí có thể từ 1.200.000đ trở lên.

2. Truyền đạm có giúp hồi phục nhanh hơn uống sữa hay ăn thịt không?

Đối với người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, việc ăn thịt, cá, trứng hoặc uống sữa luôn là cách bổ sung đạm an toàn, tự nhiên và hiệu quả lâu dài nhất. Truyền tĩnh mạch chỉ là giải pháp tình thế khi đường tiêu hóa “bất lực”, không nên lạm dụng để thay thế bữa ăn hằng ngày.

3. Tại sao khi truyền đạm lại cảm thấy người bị nóng lên?

Hiện tượng cơ thể hơi ấm hoặc nóng lên khi truyền đạm là do tác dụng nhiệt của các acid amin trong quá trình chuyển hóa nội sinh tăng tốc. Tuy nhiên, nếu cảm giác nóng đi kèm với ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ, khó thở hoặc sốt cao, đó có thể là dấu hiệu phản ứng thuốc, cần báo ngay cho nhân viên y tế để khóa dịch truyền khẩn cấp.

Nguồn Tham Khảo Uy Tín:

Mayo Clinic – IV Vitamin therapy: Understanding the lack of proven benefit and potential risks of this health fad