Bệnh Phụ Khoa, Bệnh Tử Cung
Cách Nhận Biết Sa Tử Cung Bằng Tay Tại Nhà An Toàn & Chính Xác
Tham vấn y khoa: Nội dung được kiểm duyệt bởi đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa hơn 30 năm kinh nghiệm tại Đa Khoa Gia Phước. Được Khẳng Định Qua Các Mặt Báo Lớn Vnexpress, Báo Thanh Niên, Tạp Chí Việt Nam Hội Nhập.
Áp dụng cách nhận biết sa tử cung bằng tay là phương pháp tự kiểm tra tại nhà bằng cách đưa ngón tay sạch vào âm đạo ở tư thế ngồi xổm hoặc gác một chân lên ghế để cảm nhận vị trí của cổ tử cung. Ở trạng thái bình thường, cổ tử cung nằm sâu ở cuối ống âm đạo (cách cửa mình 8 – 10 cm, cảm giác chạm vào săn chắc như đầu mũi). Nếu ngón tay chỉ mới đưa vào khoảng 2 – 5 cm đã chạm thấy một khối tròn thịt chắc, hoặc khi rặn nhẹ thấy khối này tụt sát ra mép cửa mình thì đây là dấu hiệu rõ ràng của sa tử cung độ 1 hoặc độ 2. Chị em cần giữ tay vô trùng tuyệt đối để tránh làm trầy xước và gây viêm nhiễm phụ khoa.
Sa Tử Cung Là Gì? Vì Sao Tử Cung Bị Sa Tụt Xuống Âm Đạo?
Sa tử cung (hay còn gọi là sa sinh dục, sa dạ con) là tình trạng tử cung bị tụt xuống dưới vị trí giải phẫu bình thường bên trong khung chậu, tụt dần vào trong lòng ống âm đạo hoặc thậm chí sa hẳn ra ngoài cửa mình.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sa tử cung:
- Hệ thống cơ và dây chằng sàn chậu bị suy yếu, giãn rách: Thường gặp ở phụ nữ trải qua sinh nở nhiều lần bằng đường âm đạo (đặc biệt là sinh con to, chuyển dạ kéo dài, rặn đẻ không đúng cách).
- Làm việc nặng nhọc quá sớm sau sinh: Gánh vác, bưng bê đồ nặng hoặc ngồi xổm liên tục trong thời gian ở cữ làm tăng áp lực ổ bụng đè nặng lên sàn chậu đang tổn thương.
- Tình trạng tăng áp lực ổ bụng kéo dài: Ho mạn tính, táo bón kinh niên phải rặn mạnh thường xuyên, béo phì hoặc có khối u vùng tiểu khung.
- Suy giảm nội tiết tố Estrogen ở tuổi tiền mãn kinh: Khiến các sợi collagen và mô liên kết nâng đỡ cơ quan vùng chậu bị thoái hóa, lỏng lẻo.
Hướng Dẫn 4 Bước Thực Hiện Cách Nhận Biết Sa Tử Cung Bằng Tay Chuẩn Y Khoa
Để tự kiểm tra vị trí tử cung đạt độ chính xác cao và không gây tổn thương niêm mạc vùng kín, chị em hãy thực hiện tuần tự theo 4 bước sau:

Nếu bạn cảm thấy nặng bụng dưới, đi tiểu khó hoặc cảm giác như có khối gì đó “lòi” ra ở cửa mình, hãy thực hiện các bước sau:
Bước 1: Chọn tư thế phù hợp
Tư thế đúng giúp tử cung hạ thấp xuống vị trí tự nhiên nhất, giúp tay dễ chạm tới.
- Tư thế ngồi xổm: Giống như tư thế đi vệ sinh.
- Hoặc tư thế nằm ngửa: Co hai chân lên, mở rộng đùi sang hai bên.
Bước 2: Thực hiện kiểm tra
- Nhẹ nhàng đưa ngón trỏ (hoặc ngón giữa) vào bên trong âm đạo.
- Độ sâu bình thường của âm đạo khoảng 8-10cm. Nếu mới đưa vào khoảng 2-4cm (khoảng 1-2 đốt ngón tay) mà đã chạm thấy một khối cứng, tròn như quả trứng, thì khả năng cao đó là cổ tử cung đang bị sa xuống.
- Thử hóp bụng hoặc rặn nhẹ (như rặn tiểu) xem khối đó có di chuyển trồi ra ngoài hay không.
Bước 3: Đánh giá kết quả (Phân độ sa tử cung)
Dựa vào vị trí mà tay bạn chạm thấy, hãy đối chiếu với bảng phân độ y khoa dưới đây:
- Độ 1: Tử cung sa xuống nhưng vẫn nằm trong ống âm đạo. (Chạm tay sâu mới thấy).
- Độ 2: Cổ tử cung tụt xuống ngay cửa âm đạo. Bạn có thể nhìn thấy lấp ló khi soi gương hoặc sờ thấy ngay cửa mình khi rặn.
- Độ 3 (Nguy hiểm): Toàn bộ tử cung sa hẳn ra ngoài âm đạo. Sờ thấy khối thịt to, màu hồng đỏ, cọ xát vào quần lót gây chảy máu/viêm loét.
>>Xem Thêm: Hình Ảnh Sa Tử Cung Sau Sinh: Độ 1, 2, 3 Chi Tiết
Bảng Phân Biệt 3 Cấp Độ Sa Tử Cung Khi Kiểm Tra Bằng Tay
Dựa vào khoảng cách từ khối sa đến cửa mình khi kiểm tra bằng tay, bác sĩ phân chia thành 3 cấp độ lâm sàng:
| Cấp Độ Sa | Vị Trí Khối Sa Khi Kiểm Tra Bằng Tay | Cảm Giác Cơ Thể | Hướng Xử Lý Y Khoa |
| Sa tử cung Độ 1 (Nhẹ) | Cổ tử cung tụt xuống lưng chừng trong âm đạo, cách cửa mình $> 2$ cm | Tức nhẹ bụng dưới khi đứng lâu, mỏi lưng | Tập các bài tập Kegel phục hồi cơ sàn chậu |
| Sa tử cung Độ 2 (Trung bình) | Cổ tử cung tụt xuống sát mép cửa âm đạo, lộ ra ngoài khi rặn | Cảm giác vướng cộm như có vật rơi ra ngoài, tiểu khó | Đặt vòng nâng pessary hoặc phẫu thuật treo |
| Sa tử cung Độ 3 (Nặng) | Toàn bộ khối thân và cổ tử cung sa tụt hẳn ra ngoài âm hộ | Nhìn thấy khối tròn to bằng quả trứng thò ra, cọ xát loét | Phẫu thuật nội soi treo tử cung hoặc cắt tử cung |
Các Dấu Hiệu Lâm Sàng Đi Kèm Cần Lưu Ý Cùng Với Sa Tử Cung
Bên cạnh việc tự kiểm tra bằng tay, chị em có thể nhận biết sa tử cung thông qua các triệu chứng thực thể:
- Cảm giác tức nặng vùng chậu: Luôn có cảm giác nặng trĩu ở bụng dưới và vùng thắt lưng, cảm giác tăng nặng vào cuối ngày hoặc sau khi đi bộ nhiều, giảm bớt khi nằm ngửa kê cao gối.
- Vướng cộm khi ngồi: Cảm giác như đang ngồi đè lên một quả bóng nhỏ hoặc có vật cản ở đáy chậu.
- Rối loạn tiểu tiện: Tiểu són khi ho, hắt hơi, cười lớn (sa bàng quang đi kèm); tiểu khó, tiểu ngắt quãng hoặc có cảm giác tiểu không hết bãi.
- Đại tiện khó khăn: Thường xuyên bị táo bón, phải dùng ngón tay ấn vào thành sau âm đạo thì mới đẩy phân ra ngoài được (sa trực tràng đi kèm).
- Đau rát khi quan hệ tình dục: Cảm giác đau thốn sâu trong vùng chậu khi giao hợp, giảm hứng thú tình dục.
- Khí hư bất thường và xuất huyết: Khối sa thò ra ngoài cọ xát với quần lót gây trợt loét niêm mạc, rỉ dịch hôi tanh hoặc chảy máu tươi.
Những Sai Lầm Nguy Hiểm Cần Tránh Khi Tự Kiểm Tra Sa Tử Cung Bằng Tay
- Không rửa tay sạch hoặc để móng tay dài: Dễ đưa vi khuẩn, tạp nấm từ móng tay vào sâu trong âm đạo gây viêm âm đạo, viêm cổ tử cung cấp tính.
- Dùng lực thô bạo cố ấn đẩy khối sa: Cố gắng dùng ngón tay ấn mạnh có thể làm trầy xước, rách niêm mạc cổ tử cung đang bị phù nề.
- Kiểm tra trong ngày có kinh nguyệt: Khi đang hành kinh, cổ tử cung mở nhẹ và niêm mạc rất nhạy cảm, việc tự thò tay vào kiểm tra dễ gây nhiễm trùng ngược dòng lên tử cung buồng trứng.
- Tự chẩn đoán và tự ý dùng thuốc đắp dân gian: Nhiều chị em nghe theo lời đồn đắp các loại lá cây, xông khói nóng vào vùng kín khiến niêm mạc bị bỏng rát, hoại tử nặng nề hơn.
Sa Tử Cung Có Nguy Hiểm Không? Có Tự Co Lên Được Không?
Bác sĩ Sản Phụ khoa khẳng định: Sa tử cung một khi đã hình thành do đứt rách hệ thống dây chằng nâng đỡ thì KHÔNG THỂ TỰ CO LÊN VỊ TRÍ CŨ nếu không có phương pháp can thiệp đúng cách.
Nếu để bệnh kéo dài không điều trị:
- Viêm loét và hoại tử tử cung: Khối sa tụt ra ngoài thường xuyên cọ xát với trang phục gây viêm loét mạn tính, chảy mủ và có nguy cơ hoại tử phải cắt bỏ toàn bộ tử cung.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát: Sa tử cung kéo theo sa bàng quang làm ứ đọng nước tiểu, gây viêm bàng quang, viêm đài bể thận và suy giảm chức năng thận.
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống vợ chồng: Cảm giác đau đớn, vướng víu và tự ti khiến chị em e ngại, lãnh cảm trong đời sống tình dục.
Các Phương Pháp Điều Trị Sa Tử Cung Hiệu Quả Nhất Hiện Nay
Tùy thuộc vào cấp độ sa tụt và nhu cầu sinh con của người phụ nữ, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị phù hợp:
1. Điều Trị Bảo Tồn & Tập Phục Hồi Cơ Sàn Chậu (Cho Độ Nhẹ)
- Tập bài tập Kegel đúng kỹ thuật: Giúp co thắt và làm săn chắc các nhóm cơ nâng đỡ vùng đáy chậu, ngăn ngừa khối sa tụt sâu hơn đối với sa độ 1.
- Đặt vòng nâng nâng tử cung (Pessary): Dụng cụ silicon y tế chuyên dụng được bác sĩ đặt vào trong âm đạo để nâng đỡ tử cung nằm đúng vị trí, thích hợp cho phụ nữ lớn tuổi có bệnh lý nền không thể phẫu thuật.
- Bổ sung Estrogen tại chỗ: Dùng kem bôi nội tiết tố theo chỉ định giúp phục hồi độ dày và tính đàn hồi của niêm mạc âm đạo ở phụ nữ mãn kinh.
2. Can Thiệp Y Khoa & Phẫu Thuật Nội Soi Treo Tử Cung (Cho Độ Nặng)
- Phẫu thuật nội soi treo tử cung vào mỏm nhô / dây chằng cùng gai (Mesh Sacrocolpopexy): Sử dụng dải lưới nhân tạo sinh học để nâng kéo toàn bộ tử cung về lại vị trí giải phẫu chuẩn. Ưu điểm vượt trội: Bảo tồn nguyên vẹn tử cung, giữ gìn thiên chức làm mẹ và chức năng sinh lý phụ nữ.
- Phẫu thuật cắt tử cung toàn phần qua ngã âm đạo: Áp dụng cho phụ nữ lớn tuổi bị sa tử cung độ 3 nặng, cổ tử cung bị viêm loét hoại tử và không còn nhu cầu sinh con.
Địa Chỉ Khám Và Điều Trị Sa Tử Cung Uy Tín Tại Cần Thơ – Phòng Khám Đa Khoa Gia Phước

Đối với chị em phụ nữ đang sinh sống tại TP. Cần Thơ và các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (Vĩnh Long, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang, Đồng Tháp, Bạc Liêu, Cà Mau…), việc tìm kiếm một địa chỉ chuyên khoa Sản Phụ khoa uy tín để kiểm tra, đánh giá chuẩn xác mức độ sa tử cung và điều trị an toàn, kín đáo là ưu tiên hàng đầu.
Phòng khám Đa khoa Gia Phước (Tọa lạc tại: Số 57 Hùng Vương, P. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ) là cơ sở y tế chất lượng cao được Sở Y tế cấp phép hoạt động, sở hữu nhiều thế mạnh vượt trội:
- Đội ngũ Bác sĩ Sản Phụ khoa giàu kinh nghiệm: Trực tiếp thăm khám nhẹ nhàng, siêu âm đầu dò âm đạo hiện đại, đo niệu động học và đánh giá chính xác mức độ tổn thương cơ sàn chậu.
- Phác đồ điều trị đa mô thức tiên tiến: Tư vấn phác đồ tập sàn chậu chuyên sâu, thực hiện thủ thuật đặt vòng nâng nâng đỡ an toàn và liên kết các kỹ thuật can thiệp ngoại khoa xâm lấn tối thiểu giúp phục hồi sàn chậu toàn diện.
- Mô hình khám chữa riêng tư, tế nhị: Tiêu chuẩn kín đáo “1 bác sĩ – 1 y tá – 1 bệnh nhân”, bảo mật tuyệt đối hồ sơ bệnh án giúp chị em gạt bỏ mọi rào cản e ngại khi đi khám vùng thầm kín.
- Chi phí công khai minh bạch theo quy định: Toàn bộ bảng giá khám, siêu âm và điều trị đều được niêm yết rõ ràng theo đúng khung giá của Sở Y tế. Phòng khám mở cửa phục vụ liên tục từ 7h30 đến 20h00 tất cả các ngày trong tuần (kể cả Thứ Bảy, Chủ Nhật và các ngày Lễ, Tết), có hệ thống đặt lịch hẹn khám ưu tiên trực tuyến tiện lợi.
Mọi thắc mắc hay cần tư vấn khám chữa bệnh, đặt lịch, người dân có thể liên hệ đến Phòng Khám Đa khoa Gia Phước theo số điện thoại 0966.332.352.
Địa chỉ phòng khám đa khoa Gia Phước: 57 Hùng Vương, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Tự kiểm tra bằng tay có làm sa tử cung nặng hơn không?
Nếu bạn thực hiện nhẹ nhàng, ngón tay cắt ngắn sạch sẽ và chỉ chạm nhẹ vào cổ tử cung để cảm nhận vị trí thì hoàn toàn không làm bệnh nặng hơn. Tuy nhiên, tuyệt đối không dùng ngón tay ấn bóp hay cố móc kéo khối sa.
Phụ nữ chưa sinh con có bị sa tử cung không?
Có thể nhưng rất hiếm gặp. Sa tử cung ở người chưa sinh con thường do bẩm sinh các mô liên kết vùng chậu bị yếu, dị tật cột sống hoặc do lao động nặng nhọc, mang vác quá sức từ khi còn trẻ.
Sa tử cung độ 1 tập Kegel bao lâu thì cải thiện?
Nếu kiên trì tập luyện bài tập Kegel đúng kỹ thuật mỗi ngày 3 lần (khoảng 15 – 20 phút/ngày), sau khoảng 6 – 8 tuần các cơ sàn chậu sẽ săn chắc hơn, cảm giác tức nặng bụng dưới sẽ giảm rõ rệt.
Nguồn Tham Khảo Uy Tín:
- Prolapsed Uterus: Stages, Symptoms, Treatment & Surgery
- Uterine prolapse – Symptoms and causes – Mayo Clinic
Tư vấn – Đặt hẹn: 0966332352 (Có: Zalo, Viber, Line)
Email: [email protected]
Phản ánh thái độ phục vụ: 02923813868
Thời gian làm việc: 7h30 đến 20h00 (kể cả thứ 7, chủ nhật & ngày lễ)





