Tình trạng thỉnh thoảng bị đau nhói ở hậu môn có thể xảy ra trong chớp nhoáng vài giây rồi tự biến mất, nhưng cũng có thể kéo dài âm ỉ hàng chục phút sau khi đi đại tiện hoặc khi thay đổi tư thế ngồi. Đa số người bệnh thường chủ quan bỏ qua vì nghĩ rằng đây chỉ là phản xạ cơ học thông thường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia Hậu môn – Trực tràng, những cơn đau nhói bất thường này là tấm gương phản chiếu của nhiều tổn thương niêm mạc, mạch máu hoặc rối loạn co thắt cơ vòng đáy chậu cần được chẩn đoán và điều trị sớm.

Thỉnh Thoảng Bị Đau Nhói Ở Hậu Môn Là Dấu Hiệu Bệnh Gì?

Tùy thuộc vào thời điểm khởi phát, cường độ và các triệu chứng đi kèm, hiện tượng đau nhói vùng hậu môn thường bắt nguồn từ các bệnh lý giải phẫu điển hình sau:

• Hội chứng co thắt cơ hậu môn kịch phát (Proctalgia Fugax): Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra cảm giác nhói hậu môn như kim châm hoặc co thắt quặn thắt đột ngột. Cơn đau thường xuất hiện bất thình lình vào ban đêm hoặc khi đang ngồi nghỉ ngơi, kéo dài từ vài giây đến khoảng 20 – 30 phút rồi tự hết hoàn toàn mà không để lại bất kỳ tổn thương thực thể nào. Bản chất của hội chứng này là do sự co thắt đột ngột, không tự chủ của khối cơ nâng hậu môn và hệ thống cơ vòng trong dưới tác động của căng thẳng thần kinh hoặc áp lực vùng chậu.
• Tình trạng nứt kẽ hậu môn cấp tính: Khi phân quá to, khô cứng do táo bón đi qua ống hậu môn, lực ma sát lớn sẽ làm rách lớp niêm mạc biểu mô nhạy cảm tại đường lược. Người bệnh sẽ cảm nhận thấy một cơn đau nhói buốt dữ dội như vết dao cứa ngay trong lúc rặn phân, kèm theo vài giọt máu tươi đỏ thắm dính trên giấy vệ sinh. Sau khi đi đại tiện xong, cảm giác đau rát nóng bỏng vẫn tiếp tục nhói buốt âm ỉ kéo dài nhiều giờ liền do cơ vòng hậu môn bị co thắt thứ phát.
• Bệnh trĩ ngoại tắc mạch hoặc trĩ nội huyết khối: Khi áp lực tĩnh mạch vùng hậu môn tăng cao đột ngột (do ngồi lâu, mang vác nặng, rặn mạnh), các cục máu đông (huyết khối) sẽ hình thành bên trong búi trĩ. Cục máu đông này gây tắc nghẽn lưu thông máu cục bộ, làm búi trĩ sưng phồng căng cứng như hạt đỗ xanh hoặc hạt ngô. Người bệnh sẽ thỉnh thoảng bị đau nhói ở hậu môn mỗi khi ngồi đè lên ghế, khi bước đi hoặc khi ho mạnh.
• Ổ áp xe hậu môn trực tràng giai đoạn khởi phát: Sự tắc nghẽn và nhiễm trùng tại các tuyến bã hậu môn sẽ tạo thành các ổ mủ sâu dưới da hoặc giữa các lớp cơ thắt. Ở giai đoạn đầu khi mủ chưa vỡ ra ngoài, người bệnh thường cảm thấy đau nhói từng cơn sâu bên trong ống hậu môn, sờ vào thấy có khối u cứng cộm sưng nóng, đau tăng lên khi ngồi và có thể kèm theo biểu hiện sốt nhẹ hoặc ớn lạnh.
• Bệnh rò hậu môn (Mạch lươn): Là hệ quả của một ổ áp xe hậu môn tự vỡ mủ nhưng không được xử lý triệt để đường rò nguyên phát. Thỉnh thoảng, lỗ rò ngoài bị bít tắc tạm thời khiến dịch mủ ứ đọng bên trong đường hầm, tạo ra các cơn đau nhói tức nặng khó chịu cho đến khi miệng rò mở ra và rỉ dịch mủ màu vàng nhạt có mùi hôi tanh.
• Viêm ống hậu môn và viêm loét trực tràng: Tình trạng niêm mạc trực tràng bị xung huyết, phù nề do nhiễm khuẩn lỵ, vi khuẩn kỵ khí hoặc bệnh viêm ruột mạn tính khiến thành hậu môn trở nên cực kỳ nhạy cảm. Người bệnh thường bị đau nhói mót rặn liên tục, thèm đi đại tiện nhiều lần trong ngày nhưng phân chỉ ra kèm theo chất nhầy nhớt lẫn máu.

>>Xem Thêm: Hình Ảnh Trước Và Sau Khi Cắt Trĩ Qua Các Giai Đoạn

Phân Biệt Đau Nhói Hậu Môn Do Co Thắt Cơ Và Tổn Thương Thực Thể

Để chủ động theo dõi và cung cấp thông tin chuẩn xác cho bác sĩ khi thăm khám, người bệnh có thể đối chiếu các đặc điểm lâm sàng:

• Về tính chất và thời gian xuất hiện cơn đau: Cơn đau do co thắt cơ hậu môn kịch phát thường diễn ra trong thời gian ngắn, xuất hiện ngẫu nhiên không báo trước, không phụ thuộc vào việc đi tiêu; trong khi đau do nứt kẽ hoặc trĩ huyết khối hầu như luôn gắn liền với thời điểm đi đại tiện hoặc khi có lực tì đè cơ học trực tiếp lên vùng hậu môn.
• Về sự hiện diện của máu và dịch mủ: Nếu cơn đau nhói hoàn toàn không kèm theo máu tươi, không chảy mủ, không tiết dịch nhầy thì đa phần là do rối loạn thần kinh cơ đáy chậu; ngược lại, nếu cơn đau nhói đi kèm hiện tượng rỉ máu tươi nhỏ giọt hoặc có mủ hôi vàng dính đáy quần lót thì chắc chắn đã có tổn thương rách nứt, viêm loét hoặc lỗ rò thực thể.
• Về cấu trúc khi tự sờ nắn bên ngoài: Cơn đau co thắt cơ không làm thay đổi hình thái bên ngoài của hậu môn, sờ vào thấy mềm mại bình thường; còn đối với trĩ tắc mạch hoặc áp xe hậu môn, người bệnh sẽ dễ dàng sờ thấy một khối u cục nhỏ cộm cứng, ấn nhẹ vào thấy đau chói nảy lửa.

Biến Chứng Nguy Hiểm Khi Chủ Quan Không Điều Trị Sớm

Nhiều người bệnh vì tâm lý mặc cảm, xấu hổ hoặc thấy cơn đau nhói tự hết sau vài phút nên không đi khám, dẫn đến những hậu quả khôn lường:

• Chuyển từ nứt kẽ cấp tính thành nứt kẽ mạn tính: Vết rách nông ban đầu không được chăm sóc sẽ bị nhiễm trùng phân tái diễn liên tục, xơ hóa bờ mép và hình thành ổ loét sâu ăn vào sợi cơ vòng trong. Tình trạng này tạo thành u nhú phì đại hậu môn và mẩu da thừa bảo vệ, gây đau đớn dữ dội mỗi lần đi tiêu và bắt buộc phải phẫu thuật cắt cơ vòng.
• Ổ áp xe vỡ mủ lan rộng tạo đường rò phức tạp: Khối mủ áp xe không được rạch dẫn lưu y khoa sẽ tự phá vỡ tổ chức liên kết xung quanh, tạo thành các đường rò hình móng ngựa ngoằn ngoèo xuyên qua hệ thống cơ thắt hậu môn. Phẫu thuật điều trị rò phức tạp vô cùng khó khăn và tiềm ẩn nguy cơ làm đứt cơ vòng gây đại tiện không tự chủ.
• Hoại tử búi trĩ huyết khối diện rộng: Cục máu đông chèn ép mạch máu nuôi dưỡng khiến lớp da bọc ngoài búi trĩ bị thiếu máu cấp tính, dẫn tới tình trạng tím tái, lở loét hoại tử bốc mùi hôi thối và nhiễm trùng huyết đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
• Hình thành tâm lý sợ đi đại tiện gây táo bón kinh niên: Cảm giác đau nhói buốt khiến người bệnh vô thức nhịn đi tiêu. Phân lưu lại lâu trong trực tràng bị hút cạn nước trở nên khô cứng như đá, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý luẩn quẩn: Càng nhịn càng táo bón, càng táo bón càng làm rách toạc hậu môn đau nhói hơn.

Cách Xử Lý Làm Dịu Nhanh Cơn Đau Nhói Hậu Môn Tại Nhà

Khi cơn đau nhói bất ngờ bùng phát, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp sơ cứu khoa học để thư giãn cơ vòng đáy chậu tức thì:

• Ngâm hậu môn bằng nước ấm sạch: Chuẩn bị một chậu nước ấm sạch (khoảng 38 – 40°C), ngồi ngâm toàn bộ vùng mông và hậu môn trong khoảng 10 đến 15 phút. Nhiệt độ ấm có tác dụng làm giãn mạch máu cục bộ, giải phóng tình trạng co thắt kịch phát của cơ nâng hậu môn và làm dịu ngay tức thì cảm giác đau buốt nhói.
• Tập hít thở sâu và thả lỏng hoàn toàn cơ đáy chậu: Khi cơn đau xuất hiện, phản xạ tự nhiên của con người là thắt chặt hậu môn lại, điều này vô tình khiến cơn đau giật mạnh hơn. Hãy nằm thẳng trên giường, co nhẹ hai đầu gối, hít sâu bằng mũi rồi thở từ từ bằng miệng kết hợp chủ động thả lỏng hoàn toàn các khối cơ vùng xương chậu.
• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng làm mềm phân cấp tốc: Tăng cường uống đủ 2 đến 2.5 lít nước mỗi ngày; bổ sung nhiều rau xanh giàu chất xơ hòa tan (rau mồng tơi, rau đay, rau lang), ăn khoai lang luộc, chuối chín, đu đủ để khối phân xốp mềm, dễ dàng đào thải mà không gây cọ xát đau rát.
• Tập thói quen đi đại tiện khoa học: Đi vệ sinh vào một khung giờ cố định trong ngày (tốt nhất là buổi sáng sau khi ngủ dậy); không ngồi rặn quá 5 phút; tuyệt đối không vừa đi vệ sinh vừa sử dụng điện thoại di động hoặc đọc báo vì thói quen này làm gia tăng áp lực dội thẳng xuống tĩnh mạch hậu môn.

Phác Đồ Điều Trị Đau Nhói Hậu Môn Chuẩn Y Khoa

Tại các cơ sở chuyên khoa Hậu môn – Trực tràng, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám nội soi không đau để xác định chính xác tổn thương và lên phác đồ can thiệp trúng đích:

• Nội soi hậu môn trực tràng kỹ thuật số độ nét cao: Sử dụng ống nội soi mềm chuyên dụng có gắn camera vi điểm phóng đại, giúp bác sĩ quan sát rõ từng vết rách niêm mạc, kiểm tra mức độ xơ hóa của cơ vòng, xác định vị trí cục máu đông của búi trĩ và định vị chính xác chân các lỗ rò ẩn sâu.
• Phác đồ nội khoa kết hợp vật lý trị liệu: Sử dụng các nhóm thuốc giảm đau chống viêm, thuốc giãn cơ vòng tại chỗ (như kem bôi chứa Nitroglycerin hoặc Diltiazem giúp tăng lưu lượng máu làm lành vết nứt kẽ), kết hợp thuốc nhuận tràng thẩm thấu và thuốc trợ tĩnh mạch giúp làm tan cục máu đông nhỏ.
• Can thiệp ngoại khoa xâm lấn tối thiểu bằng công nghệ sóng cao tần HCPT II:
  • Nguyên lý hoạt động hiện đại: Sử dụng sóng điện dung cao tần ở nhiệt độ kiểm soát từ 70 đến 80°C làm đông và thắt nút các mạch máu búi trĩ huyết khối, hoặc làm sạch đáy ổ loét nứt kẽ và đường rò hậu môn chỉ trong 15 – 20 phút.
  • Ưu điểm vượt trội chuẩn y học: Không dùng dao kéo cơ học truyền thống nên hoàn toàn không gây đau đớn, không chảy máu, không làm tổn thương cấu trúc cơ vòng hậu môn (bảo toàn nguyên vẹn chức năng kiểm soát đại tiện tự chủ) và người bệnh có thể đi lại, ra về ngay trong ngày mà không cần nằm viện.

Địa Chỉ Khám Hậu Môn Trực Tràng Uy Tín Tại Cần Thơ – Phòng Khám Đa Khoa Gia Phước

Đối với người bệnh đang sinh sống tại TP. Cần Thơ và các tỉnh lân cận khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (Vĩnh Long, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang, Đồng Tháp…), việc tìm kiếm một địa chỉ chuyên khoa Hậu môn – Trực tràng uy tín, có hệ thống nội soi êm ái và bảo mật tuyệt đối là điều kiện tiên quyết giúp giải tỏa nỗi lo âu.

Phòng khám Đa khoa Gia Phước (Tọa lạc tại: Số 57 Hùng Vương, P. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ) là cơ sở y tế chuyên khoa chất lượng cao được Sở Y tế cấp phép hoạt động, sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội:

• Hệ thống máy nội soi hậu môn trực tràng không đau: Ống soi mềm siêu nhỏ được bôi trơn chuyên dụng, thao tác nội soi nhẹ nhàng chỉ mất 3 – 5 phút, không gây đau buốt, giúp chẩn đoán chính xác 100% nguyên nhân gây đau nhói hậu môn ngay trong buổi khám.
• Đội ngũ Bác sĩ Ngoại khoa – Hậu môn trực tràng giỏi chuyên môn, giàu y đức: Các bác sĩ dày dặn kinh nghiệm trực tiếp thăm khám cẩn thận, giải thích rõ ràng cơ chế phát sinh bệnh lý, tư vấn phác đồ điều trị bảo tồn nhẹ nhàng nhất và tôn trọng tuyệt đối quyền riêng tư của người bệnh.
• Tiên phong ứng dụng công nghệ xâm lấn tối thiểu HCPT II: Giúp xử lý triệt để trĩ huyết khối, nứt kẽ hậu môn và ổ áp xe an toàn, không đau, không để lại sẹo, phục hồi siêu tốc và ngăn ngừa tối đa nguy cơ tái phát.
• Mô hình khám chữa riêng tư “1 Bác Sĩ – 1 Y Tá – 1 Bệnh Nhân”: Toàn bộ quy trình diễn ra trong không gian khép kín, bảo mật tuyệt đối 100% thông tin cá nhân và hồ sơ bệnh án trên hệ thống nội bộ.
• Tiếp nhận thuận tiện cho bệnh nhân các tỉnh miền Tây: Nằm ngay trung tâm thành phố Cần Thơ (cách bến xe và cầu Cần Thơ chỉ 10 – 15 phút di chuyển), phòng khám tiếp nhận, nội soi chẩn đoán và điều trị nhanh gọn trong ngày cho bệnh nhân từ Vĩnh Long, Hậu Giang, Sóc Trăng sang khám và về ngay. Phòng khám mở cửa phục vụ liên tục từ 7h30 đến 20h00 tất cả các ngày trong tuần (kể cả Thứ Bảy, Chủ Nhật và các ngày Lễ, Tết), có hệ thống đặt lịch hẹn ưu tiên trực tuyến tiện lợi không cần chờ đợi lâu.

 Mọi thắc mắc hay cần tư vấn khám chữa bệnh, đặt lịch, người dân có thể liên hệ đến Phòng Khám Đa khoa Gia Phước theo số điện thoại 0966.332.352.

 Địa chỉ phòng khám Đa Khoa Gia Phước: 57 Hùng Vương, P Ninh Kiều, TP. Cần Thơ

Nguồn Tham Khảo Uy Tín:

Anal Pain: What It Is, Causes & Treatment

Anal pain