Vùng chậu (khung chậu) là khoang giải phẫu nằm ở phần dưới cùng của thân mình, nằm giữa bụng và hai chi dưới, được giới hạn và bảo vệ bởi cấu trúc khung xương chậu. Dưới góc độ y học giải phẫu, vùng chậu chứa đựng các cơ quan quan trọng thuộc hệ sinh dục (tử cung, buồng trứng ở nữ; tuyến tiền liệt, túi tinh ở nam), hệ tiết niệu (bàng quang, đoạn cuối niệu quản) và hệ tiêu hóa (trực tràng, ống hậu môn).

Rất nhiều người bệnh thường nhầm lẫn giữa vùng chậu và vùng bụng dưới do vị trí tiếp giáp gần nhau. Tuy nhiên, việc nắm rõ vùng chậu là vùng nào và các cơ quan nằm bên trong khoang này đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi các cơn đau bất thường, từ đó giúp người bệnh mô tả triệu chứng chính xác khi đi thăm khám lâm sàng.

Cấu Trúc Giải Phẫu: Vùng Chậu Là Vùng Nào?

Về mặt giải phẫu học, khoang chậu được hình thành bởi sự liên kết của các xương: hai xương chậu ở hai bên, xương cùng và xương cụt ở phía sau.

Khoang chậu được chia thành hai phần chính:

• Hố Chậu Lớn (Vùng Chậu Giả): Nằm ở phía trên, là phần đáy của khoang bụng, được bao bọc bởi hai cánh xương chậu. Khu vực này chủ yếu nâng đỡ các quai ruột non và manh tràng.
• Hố Chậu Nhỏ (Vùng Chậu Thật): Nằm ở phía dưới, là một khoang hình phễu hẹp hơn, được giới hạn bởi eo trên và eo dưới. Đáy của hố chậu nhỏ là hệ thống cơ và màng liên kết dày đặc, thường được gọi là sàn chậu (pelvic floor). Sàn chậu có nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ các tạng sinh dục, bàng quang và trực tràng.

Các Cơ Quan Nằm Trong Vùng Chậu

Cấu trúc các cơ quan trong vùng chậu có sự khác biệt rõ rệt giữa nam và nữ do chức năng sinh sản:

Ở Nữ Giới

Khoang chậu ở nữ giới có kích thước rộng và nông hơn nam giới để thích nghi với quá trình mang thai và sinh nở. Các cơ quan bên trong bao gồm:

• Tử Cung Và Cổ Tử Cung: Nằm ở trung tâm vùng chậu, giữa bàng quang và trực tràng.
• Buồng Trứng Và Vòi Trứng: Nằm đối xứng ở hai bên tử cung, giữ chức năng phóng noãn và sản sinh nội tiết tố.
• Âm Đạo: Ống cơ nối liền cổ tử cung ra bên ngoài.
• Bàng Quang Và Đoạn Cuối Niệu Đạo: Nằm ở phía trước tử cung, ngay sau khớp mu.
• Trực Tràng Và Ống Hậu Môn: Nằm ở phần sau cùng của khoang chậu, áp sát mặt trước xương cùng.

Ở Nam Giới

Khung chậu ở nam giới thường hẹp hơn, dày hơn và có hình phễu sâu. Các cơ quan chính gồm:

• Tuyến Tiền Liệt: Nằm ngay dưới đáy bàng quang và bao quanh đoạn đầu của niệu đạo.
• Túi Tinh Và Ống Dẫn Tinh: Chịu trách nhiệm lưu trữ và dẫn tinh trùng, nằm ở mặt sau bàng quang.
• Bàng Quang, Niệu Đạo, Trực Tràng: Tương tự như ở nữ, các cơ quan này thực hiện chức năng bài xuất nước tiểu và chất thải tiêu hóa.

Các Bệnh Lý Phổ Biến Thường Xuất Hiện Tại Vùng Chậu

Cơn đau hoặc cảm giác khó chịu tại vùng chậu có thể là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý thuộc các chuyên khoa khác nhau:

1. Bệnh Lý Phụ Khoa (Ở Nữ Giới)

• Viêm Vùng Chậu (PID): Tình trạng nhiễm trùng lan rộng từ âm đạo, cổ tử cung lên tử cung, vòi trứng và buồng trứng. Bệnh thường gây đau bụng dưới âm ỉ, sốt, khí hư đổi màu xanh vàng và ra máu bất thường ngoài chu kỳ.
• Lạc Nội Mạc Tử Cung: Các mô niêm mạc tử cung phát triển lạc chỗ ra các tạng trong khung chậu (buồng trứng, phúc mạc chậu), gây đau quặn thắt dữ dội mỗi khi đến kỳ kinh nguyệt và khi quan hệ tình dục.
• U Nang Buồng Trứng Hoặc U Xơ Tử Cung: Khi các khối u tăng kích thước, chúng chèn ép lên sàn chậu, gây cảm giác nặng nề, đau trằn vùng hạ vị hoặc tiểu tiện khó.
• Thai Ngoài Tử Cung: Phôi thai làm tổ tại vòi trứng có thể gây vỡ và xuất huyết trong khoang chậu, biểu hiện bằng cơn đau nhói một bên bụng dưới kèm chóng mặt, tụt huyết áp.

2. Bệnh Lý Tiết Niệu Và Hậu Môn – Trực Tràng (Cả Nam Và Nữ)

• Viêm Bàng Quang / Nhiễm Trùng Tiết Niệu: Gây đau tức vùng xương mu, tiểu buốt, tiểu rắt nhiều lần trong ngày, nước tiểu đục hoặc có lẫn máu.
• Sỏi Tiết Niệu: Sỏi kẹt ở đoạn niệu quản chậu gây cơn đau quặn thận lan xuống bộ phận sinh dục ngoài.
• Bệnh Trĩ, Nứt Kẽ Và Áp Xe Hậu Môn: Tổn thương viêm nhiễm tại ống hậu môn trực tràng gây đau rát, chảy máu khi đi đại tiện và có thể lan tỏa cảm giác đau tức ra toàn bộ vùng đáy chậu.

3. Bệnh Lý Nam Khoa (Ở Nam Giới)

• Viêm Tuyến Tiền Liệt: Gây đau âm ỉ ở vùng đáy chậu (khoảng giữa bìu và hậu môn), kèm theo rối loạn tiểu tiện và đau khi xuất tinh.
• Phì Đại Tuyến Tiền Liệt: Khối u xơ chèn ép vào cổ bàng quang, làm suy giảm dòng nước tiểu và gây ứ đọng nước tiểu trong vùng chậu.

Khi Nào Cần Đến Cơ Sở Y Tế Thăm Khám?

Người bệnh nên chủ động sắp xếp thời gian đến gặp bác sĩ chuyên khoa nếu vùng chậu xuất hiện các triệu chứng sau:

• Đau nhói dữ dội hoặc đau âm ỉ kéo dài quá 3 ngày không thuyên giảm.
• Cơn đau đi kèm sốt cao, ớn lạnh hoặc buồn nôn.
• Rối loạn tiểu tiện rõ rệt (tiểu ra máu, tiểu buốt, bí tiểu).
• Xuất huyết âm đạo bất thường không trùng với chu kỳ kinh nguyệt.
• Khí hư hoặc dịch tiết niệu đạo có mùi hôi tanh nồng nặc.

Quy Trình Thăm Khám Và Chẩn Đoán Vùng Chậu

Để xác định nguyên nhân gây đau vùng chậu, bác sĩ thường chỉ định phối hợp các phương pháp chẩn đoán sau:

• Thăm Khám Lâm Sàng: Bác sĩ tiến hành sờ nắn vùng bụng dưới, khám phụ khoa bằng mỏ vịt (đối với nữ) hoặc thăm khám trực tràng bằng tay (DRE đối với nam) để kiểm tra các điểm đau khu trú và phát hiện khối u cục.
• Siêu Âm Vùng Chậu: Gồm siêu âm ổ bụng tổng quát hoặc siêu âm đầu dò âm đạo/trực tràng. Kỹ thuật này giúp quan sát rõ cấu trúc tử cung, buồng trứng, tuyến tiền liệt và thành bàng quang.
• Xét Nghiệm Cận Lâm Sàng: Xét nghiệm nước tiểu, công thức máu và soi nhuộm dịch tiết sinh dục nhằm tìm kiếm các chủng vi khuẩn, nấm hoặc tác nhân lây truyền qua đường tình dục.
• Chụp X-quang, CT Scan Hoặc MRI: Được chỉ định khi nghi ngờ tổn thương xương chậu hoặc các bệnh lý sâu trong mô mềm khoang chậu.

Hỗ Trợ Chẩn Đoán Bệnh Lý Vùng Chậu Tại Phòng Khám Đa Khoa Gia Phước

Đối với người bệnh tại khu vực Cần Thơ và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang gặp phải các triệu chứng đau tức hoặc nghi ngờ mắc bệnh lý vùng chậu, Phòng Khám Đa Khoa Gia Phước là một trong những cơ sở y tế chuyên khoa tiếp nhận thăm khám và điều trị:

• Đội Ngũ Bác Sĩ Chuyên Khoa: Tiếp nhận thăm khám các bệnh lý thuộc Sản phụ khoa, Nam khoa và Hậu môn – Trực tràng, thực hiện thăm khám cẩn trọng theo đúng quy trình y khoa.
• Trang Thiết Bị Hỗ Trợ Chẩn Đoán: Trang bị hệ thống máy siêu âm đầu dò, thiết bị nội soi và phòng xét nghiệm hỗ trợ tìm kiếm nguyên nhân gây đau vùng chậu.
• Mô Hình Khám Riêng Biệt: Áp dụng hình thức thăm khám “1 bác sĩ – 1 bệnh nhân”, đảm bảo sự riêng tư và bảo mật hồ sơ thông tin của người bệnh.
• Minh Bạch Về Chi Phí: Các mức phí dịch vụ khám, siêu âm và xét nghiệm được niêm yết theo quy định hiện hành.

 Mọi thắc mắc hay cần tư vấn khám chữa bệnh, đặt lịch, người dân có thể liên hệ đến Phòng Khám Đa khoa Gia Phước theo số điện thoại 0966.332.352.

 Địa chỉ phòng khám đa khoa Gia Phước: 57 Hùng Vương, P. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ.

Nguồn Tham Khảo Uy Tín: Pelvis: What It Is, Where It Is, Types & Anatomy – Cleveland Clinic